दसैँ नजिकिँदै गर्दा बैंकिङ प्रणालीमा नगदको माग बढ्ने भएको छ । चाडपर्वका समयमा हुने किनमेल तथा अन्य कारोबारका लागि नगदको प्रयोग बढ्ने भएकाले नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थामार्फत नोटको सहज उपलब्धताको तयारी गरेको छ ।
यसपटक सर्वसाधारणले केही बैंक तथा वित्तीय संस्थाका एटीएमबाटै १०० रुपैयाँ दरका नयाँ नोट प्राप्त गर्न सक्ने भएका छन् । नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई उपयुक्त स्वचालित नगद झिक्ने मेसिन (एटीएम) प्रयोग गरी १०० रुपैयाँका नयाँ नोट उपलब्ध गराउन निर्देशन दिएको छ । निर्देशनअनुसार केही बैंक तथा वित्तीय संस्थाले एटीएममार्फत नयाँ नोट वितरण सुरु गरिसकेका छन् ।
राष्ट्र बैंकले भने दसैँका लागि नयाँ नोट मात्रै बजारमा पठाउने नीति लिएको छैन । चलनचल्तीमा रहेका सुकिला तथा सफा नोटलाई समेत बजारमा पर्याप्त रूपमा उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरिएको छ । असोज १ गतेदेखि राष्ट्र बैंकको थापाथलीस्थित कार्यालय, प्रादेशिक कार्यालय तथा वाणिज्य बैंकमार्फत सर्वसाधारणले सुकिला र सफा नोट सटही गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको हो । राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुरुप्रसाद पौडेलका अनुसार नोट सटही नियमित प्रक्रियाअन्तर्गत हुने भएकाले यसका लागि छुट्टै सूचना आवश्यक नठानिएको हो । उनका अनुसार पछिल्ला चार–पाँच वर्षदेखि राष्ट्र बैंकले चाडपर्वका लागि ठूलो परिमाणमा नयाँ नोट बजारमा पठाउने अभ्यासलाई क्रमशः घटाउँदै लगेको छ ।
नयाँ नोटको माग पूरा गर्न ठूलो मात्रामा नोट छाप्नेभन्दा चलनचल्तीमा रहेका सुकिला नोटलाई पुनः प्रयोगमा ल्याउने नीतिलाई राष्ट्र बैंकले प्राथमिकता दिएको छ । यसले नोट व्यवस्थापनलाई थप प्रभावकारी बनाउनुका साथै नयाँ नोट छपाइ तथा व्यवस्थापनमा हुने खर्चसमेत घटाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । यस वर्ष चाडपर्वको मुखमै भोटेकोशी क्षेत्रमा बाढीबाट ठूलो जनधनको क्षति भएकाले नयाँ नोट वितरणलाई लिएर विगतमा जस्तो व्यापक प्रचारप्रसार नगरिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।
एटीएमबाट १०० रुपैयाँका नयाँ नोट उपलब्ध गराउने व्यवस्था भए पनि सबै नोट सटही केन्द्रबाट नयाँ नोट मात्रै पाइने भने होइन । बैंक तथा राष्ट्र बैंकका कार्यालयमार्फत सटही गर्दा नयाँ नोटसँगै सुकिला तथा सफा नोटसमेत उपलब्ध गराइनेछ । त्यसैले नोट सटही गर्न जाने सर्वसाधारणले नयाँभन्दा सुकिला नोट बढी पाउन सक्ने अवस्था पनि रहनेछ ।
